Quezon City — Nobyembre 07, 2025.

Matapang na ipinahayag ng Pambansang Konseho ng Katutubong Mamamayan ng Pilipinas (PKKMP) ang pagtutol nito sa Republic Act No. 12027, na naglalayong gawing opsyonal ang paggamit ng Mother Tongue-Based Multilingual Education (MTB-MLE) sa antas ng Kindergarten hanggang Grade 3.

Ayon sa Resolusyon Blg. 018, Serye ng 2025, ang nasabing batas ay tahasang nagpapahina at nagbabawas sa katutubong karapatan ng mga katutubo sa pagpapatuloy, paggamit, at pagpapasa ng kanilang sariling wika at kultura. Ang PKKMP ay nagbabala na ang pagbabawas ng Mother Tongue bilang primaryong wika sa edukasyon ay maaaring magdulot ng:

Pagkawala ng identidad at tradisyon

Pagkaputol ng kasaysayan ng mga ninuno

Pagbura ng kultura sa susunod na henerasyon

Kultural na pagkitil (cultural genocide)

BATAY SA KONSTITUSYON AT BATAS

Binanggit ng PKKMP na ang Artikulo XIV, Seksyon 17 ng 1987 Konstitusyon ay maliwanag na nag-uutos sa Estado na pangangalagaan at paunlarin ang mga katutubong wika at kultura ng Pamayanang Katutubo.

Samantala, ang R.A. 8371 (Indigenous Peoples’ Rights Act of 1997) ay nagbibigay sa mga ICCs/IPs ng karapatang paunlarin at ipamana ang kanilang sariling wika at sistemang pang-edukasyon batay sa kaugaliang pamayanan.

ARGUMENTO NG PKKMP

> “Ang wika ang unang tahanan ng ating kaluluwa, ng ating kabihasnan, ng ating pananampalataya. Kapag inalis mo ang wika sa bata, inalis mo ang kanyang ugat, ang kanyang pagkatao.”

— Dato Binalan Hanas, Pangulo, PKKMP

Iginiit ng PKKMP na ang R.A. 12027 ay hindi lamang usapin ng patakaran sa edukasyon, kundi isang usaping panlipunan, pambansa, at maka-kultura na tumatama sa pinakasentro ng pagkatao ng mga katutubo.

3 MAJOR NA HINILING NG PKKMP SA NCIP

1. Kilalanin at kilusin ang resolusyong ito bilang pampublikong deklarasyon ng karapatan sa katutubong wika;

2. Ipatindig ang posisyon ng NCIP at DepEd laban sa implementasyon ng R.A. 12027;

3. Maglabas ng pambansang advisory sa lahat ng NCIP Field Offices hinggil sa pangangalaga sa wikang katutubo sa edukasyon.

MENSAHE PARA SA PAMAHALAAN AT PUBLIKO

Ayon kay Bai Fraidelyn Samal Dani, Pangalawang Pangulo ng PKKMP:

> “Ang mga katutubong wika ay hindi labi ng nakaraan—sila ang buhay na patunay na tayong mga katutubo ay umiiral, may kasaysayan, may karapatan, at may sariling mundong hindi dapat burahin ng batas.”

PINAGTITIBAY NG SAMAHAN

Sa kasalukuyan, ipinapadala at ipinatutupad na ang resolusyon sa:

Department of Education (DepEd)

Komisyon sa Wikang Filipino (KWF)

National Commission on Indigenous Peoples (NCIP)

Mga Local Government Unit (LGU)

Lahat ng Barangay Council sa loob ng pamayanang katutubo

PANAWAGAN SA LAHAT NG PAMAYANANG KATUTUBO

“Itaas ang Wika — Ipatuloy ang Pamana — Ipaglaban ang Kultura.”

Walang sinuman, institusyon, batas, o sistema ang may karapatang patahimikin ang wika ng ninuno.

Kung mawala ang wika, mawawala ang lahi.